To Εργαστήριο για τον Αρχαίο Κόσμο της Ανατολικής Μεσογείου (ΕΡΓ.Α.Κ.Α.Μ., ΦΕΚ ίδρυσης 1910/08.09.2015) συνεργάζεται με την Αιγυπτιολογική Ομάδα Έρευνας Aegean Egyptology (έτος ίδρυσης 2003), στοχεύοντας στην προώθηση της επιστημονικής έρευνας στην Αιγυπτολογία και τους πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου από την Εποχή του Χαλκού έως την Ύστερη Αρχαιότητα. Ειδικότερα, θεραπεύονται οι ακόλουθοι τομείς:
[1] Αιγυπτιακό θρησκευτικό σύστημα: Με έμφαση στην οντολογία της θεϊκής και αντίθεης δύναμης, την τελετουργία, τη δαιμονολογία, τη μαγικοθρησκευτική γραμματολογία.
[2] Αιγυπτιακή νεκρική ιδεολογία και πρακτική: Με έμφαση στα φέρετρα της Τρίτης Ενδιάμεσης Περιόδου, στη νεκρική γραμματολογία, στα τέχνεργα προστασίας, στον ρόλο της μαγείας στο Επέκεινα.
[3] Καταγραφές μαγείας από την αρχαιότητα έως σήμερα: Με έμφαση στη μαγική παράδοση της Αιγύπτου και της Μινωικής Κρήτης, στην αποκρυστάλλωση της μαγικής εννοιολόγησης, στη γνωσιακή προσέγγιση του μαγικού φαινομένου, στη μαγική ώσμωση κατά την Ύστερη Αρχαιότητα.
[4] Αιγυπτιακή γλώσσα και γραφή: Με έμφαση στα Μέσα και Νέα Αιγυπτιακά, τις Πτολεμαϊκές επιγραφές, την ιερογλυφική και ιερατική γραφή.
[5] Αιγυπτοσοφία: Με έμφαση στη σύνδεση της Αιγύπτου με τον Ερμητισμό, την Αλχημεία και τον Αποκρυφισμό, καθώς και στην πρόσληψη της Αιγύπτου ως συμβόλου πνευματικής μύησης στις μυστικές εταιρείες του 19ου και 20ού αιώνα.
Διαπολιτισμικές επαφές στην ανατολική Μεσόγειο: Εστίαση στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού και την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, με έμφαση στις διπλωματικές επαφές Αιγύπτου – Εγγύς Ανατολής και στα αιγυπτιακά/αιγυπτιώδη αναθήματα (Aegyptiaca) από τα αρχαϊκά ιερά της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας.
[6] Προϊστορική αρχαιολογία: Mε έμφαση στο χώρο του Αιγαίου και της Κύπρου, την αρχαιολογία των ανακτορικών κοινωνιών της ανατολικής Μεσογείου, τα νεολιθικά ειδώλια, την αρχαιολογία του φύλου, την έρευνα πεδίου, την αρχαιολογική θεωρία και ανασκαφική μεθοδολογία.
[7] Ψηφιακή αρχαιολογία: Με έμφαση στην τρισδιάστατη ψηφιακή σάρωση, την ψηφιακή επιγραφική, καθώς και στην εφαρμογή εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας (VR/AR) στη διατήρηση και τη δημόσια παρουσίαση των αιγυπτιακών τεχνέργων (προγράμματα Aegyptiaca και DeMaEL).
Eρευνητικά προγράμματα (χρηματοδοτούμενα)
[1] “Death, Magic, Eternal Life (DeMaEL): Mortuary artifacts and ideology from the Egyptian collection of the National Archaeological Museum (c. 1069-664 BC)” [Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, στο πλαίσιο της «3ης Προκήρυξης και Οδηγού Διαχείρισης και Υλοποίησης Ερευνητικών Έργων για την ενίσχυση μελών ΔΕΠ και Ερευνητών/ριών» (Α.Π. 70402/28.07.2023, όπως ισχύει) στην Επιστημονική Περιοχή «Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Τέχνες», στις Κατηγορίες Ι & ΙΙ, MΙS 26716]
URL: https://demael-aegean.gr | https://demael.gr
[2] “AegySca Project: Aegyptiaca as indicators of religious and cultural interaction in the Southeastern Mediterranean: The multiple implications of Egyptian and Egyptianizing scarabs in the Aegean, 8th-6th century BC”
[Συγχρηματοδότηση Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο-ΕΚΤ) μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος ΕΣΠΑ «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση 2014-2020», στο πλαίσιο της Δράσης «Υποστήριξης ερευνητών με έμφαση στους νέους ερευνητές – Κύκλος Β», MΙS 5049415]
Διατμηματικά ερευνητικά προγράμματα
[1] Demon Things: Ancient Egyptian Demonology (University of California, Berkeley, University of Chicago, Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
URL: https://voices.uchicago.edu/demonthings/about/
[2] Aegyptiaca Project: Ecumene and Economy in the Horizon of Religion (Πανεπιστήμιο Αιγαίου, University of Bonn, Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου)
[3] Magical Interactivity in the Ancient Mediterranean (MagIAM): Phenomenology, Semantics, Performativity (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
Συνέδρια
[1] “Current Research in Egyptology”, Ρόδος, 9-16 Μαΐου 2021 (Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Current Research in Egyptology)
URL: http://cregyptology.org.uk/?page_ id=3976
[2] “Aegyptiaca Project: The Symposium”, Ρόδος, 15-17 Δεκεμβρίου 2016 (Πανεπιστήμιο Αιγαίου, University of Bonn)
Εκδοτική σειρά
«Καταγραφές Μαγείας από την Αρχαιότητα έως Σήμερα», εκδόσεις Άλλωστε & Locus 7 (Χριστίνα Σαββανή), Αθήνα.
URL: https://alloste.gr
Συνεργασίες
University of California, Berkeley, Dept of Middle Eastern Languages & Cultures (Ass. Prof. Rita Lucarelli)
University of Chicago, Institute of the Study of Ancient Civilizations (Dr. Foy Scalf)
University of Bonn, Institute of Archaeology and Cultural Anthropology, Department of Egyptology (Prof. Dr. Ludwig Morenz)
Julius-Maximilians-Universität Würzburg, Kolleg-Forschungsgruppe MagEIA, (Prof. Dr. Martin Stadler),
University of Liverpool, School of Archaeology, Classics and Egyptology (Prof. Christopher Eyre)
Alexandria University, Faculty of Arts (Prof. Hassan El-Saady)
University of Lisbon, School of Arts and Humanities (Prof. Rogerio Susa)
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Φιλολογίας (Καθ. Παναγιώτα Σαρίσχουλη) και Τμήμα Θεολογίας (Ομ. Καθ. Παναγιώτης Παχής)
Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Τμήμα Μηχανικών, Βιομηχανικής Σχεδίασης & Παραγωγής (Καθ. Θεόδωρος Γκανέτσος)
Supreme Council of Antiquities
International Association of Egyptologists
American Research Center in Egypt
Societas Magica
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Τμήμα Προϊστορικών, Ανατολικών και Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων
Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου
Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου
Διδασκαλία
Σε διδακτικό επίπεδο, το Εργαστήριο για τον Αρχαίο Κόσμο της Ανατολικής Μεσογείου εξυπηρετεί διδακτικές ανάγκες του Τμήματος και κυρίως της Κατεύθυνσης Αρχαιολογίας, του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Αρχαιολογία της Ανατολικής Μεσογείου» και του ξενόγλωσσου Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών “Eastern Mediterranean Studies: Archaeology, History, Culture”.
Διαδικτυακά επιμορφωτικά σεμινάρια
[1] Ξεκλειδώνοντας τη Μαγεία των Ιερογλυφικών: Εισαγωγή στην Αρχαία Αιγυπτιακή Γλώσσα και Γραφή
[2] Η Αρχιτεκτονική του Ιερογλυφικού Λόγου: Προχωρημένες σπουδές στην Αρχαία Αιγυπτιακή Γλώσσα
Φορέας υλοποίησης: Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης Πανεπιστημίου Αιγαίου. URL: https://kedivim.aegean.gr
Μεταδιδακτορικές έρευνες
Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Εργαστηρίου έχουν ολοκληρωθεί ή είναι σε εξέλιξη οι ακόλουθες μεταδιδακτορικές έρευνες του Τμήματος, υπό την επίβλεψη του Καθηγητή Π. Κουσούλη:
[1] Παπαδάκη, Χ. (2022), Στοιχεία Μαγείας στον Μινωικό Πολιτισμό
[2] Αντωνάτος, Π. (2020), Κοπτών Υφάνσεις: Σπάνια Τεμάχια Κοπτικής Υφαντικής Τέχνης. Από την Αφάνεια των Ιδιωτικών Ερμαριών στο Φως της Έρευνας
[3] Barcat, D. (2018), Egyptianising Offerings from the Heraion of Samos [Onassis Fellowship Program for International Scholars] [4] Gurgel-Pereira, R. (2018), A Study on Scarabs from the Rhodian Aegyptiaca [Onassis Fellowship Program for International Scholars] [5] Αποστολά, Η. (σε εξέλιξη), Θάνατος και Μαγεία στην Τρίτη Ενδιάμεση Περίοδο: Ειδώλια και Φυλαχτά Νεκρικού Χαρακτήρα από την Αιγυπτιακή Συλλογή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου
[6] Ακρίδας, Α. (σε εξέλιξη), Άνθρωποι με Αναπηρία στην Αρχαία Αίγυπτο. Κοινωνιολογική και Θεολογική Θεώρηση, υπό το φως των κειμενικών πηγών και της εικονογραφικής τέχνης του Μέσου και Νέου Βασιλείου
[7] Μάιπας, Σ. (σε εξέλιξη), Η Αποτύπωση σε Ιστορικές Πηγές και Αρχαιολογικά Ευρήματα της Περιβαλλοντικής Επίδρασης στην Υγεία στην Αρχαία Αίγυπτο
[8] Καμπούρης, Π. (σε εξέλιξη), Θρησκευτικές Ωσμώσεις κατά την Ύστερη Αρχαιότητα: Στοιχεία και Επιρροές Αιγυπτιακής Δαιμονολογίας στη Διαθήκη Σολομώντος
Διδακτορικές έρευνες
Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Εργαστηρίου έχουν ολοκληρωθεί ή είναι σε εξέλιξη οι ακόλουθες διδακτορικές διατριβές του Τμήματος, υπό την επίβλεψη του Καθηγητή Π. Κουσούλη:
[1] Δεράτσα, Ε.-Μ. (2026), Τα Ανθρωπόμορφα Φέρετρα της Τρίτης Μεταβατικής Περιόδου από τις Θήβες και η Συμβολή τους στη Μελέτη του Θρησκευτικού και Ταφικού Συμβολισμού των αρχών της 1ης χιλιετίας π.Χ.
[2] Καλαϊτζάκη, Ά. (2022), Η Εισαγωγή Ξένων Θεοτήτων στην Αίγυπτο κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού [Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, MΙS 65] [3] Κεκές, Χ. (2022), Ομιλούντα Σώματα. Μια προσέγγιση των Αιγυπτιακών και των Αιγαιακών Τελετουργικών Χειρονομιών της Εποχής του Χαλκού [Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, MΙS 867)
[4] Κοντόπουλος, Γ. (2020), Το Αιγυπτιακό Διπλωματικό Σύστημα στη Μεσόγειο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού πέρα από τους όρους «Αδελφοσύνη» και «Ισότητα»: η Αιγυπτιακή «Εγκατάλειψη» της Ισχύος και Πτυχές της Φαραωνικής Ταυτότητας και Βασιλείας [Πρόγραμμα Υποτροφιών Υποψηφίων Διδακτόρων ΥΠΑΤΙΑ Πανεπιστημίου Αιγαίου] [5] Αντωνιάδου, Χ. (σε εξέλιξη), Αναθεωρώντας το Αρχαιολογικό Παρελθόν: Η Αναπαράσταση του Αρχαίου Αιγυπτιακού Πολιτισμού στη Βιομηχανία του Κινηματογράφου. Μια Συγκριτική Μελέτη των Αρχαιολογικών Δεδομένων και της Σύγχρονης Πρόσληψης
[6] Γενναδίου, Α. (σε εξέλιξη), Αιγυπτιάζουσες Ιερές Μορφές και Σύμβολα της Κυπρο-Αρχαϊκής και Κυπρο-Κλασικής Περιόδου: μια Αρχαιολογική και Ιστορική Ανάλυση
[7] Μπιτσακάκη, Μ. (σε εξέλιξη), Στοιχεία Θεατρικότητας σε Βίαιες Επιτελέσεις: Οι «Γιοι της Εκδίκησης» διαμέσου του Χρόνου και των Ειδών
[8] Παπαδάκη, Σ. (σε εξέλιξη), «Φοινικικά γράμματα»: προς μια Υπόθεση για τη Γέννηση και την Εξάπλωση του Φοινικικού Συστήματος Γραφής στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο
Επικοινωνία
Καθηγητής Παναγιώτης Η.Μ. Κουσούλης
Διευθυντής
Διεύθυνση: Κτίριο Καλλιπάτειρα, Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών: Αρχαιολογία, Γλωσσολογία, Διεθνείς Σχέσεις, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Δημοκρατίας 1,
Ρόδος, ΤΚ: 85132
Τηλ.: 22410 99341, 99373